นายแพทย์รังสฤษฎ์ กาญจนะวณิชย์ : คุณหมอนักอนุรักษ์

 

ขานรับวันสิ่งแวดล้อมโลกด้วยบทบทสัมภาษณ์เจ้าของรางวัลลูกโลกสีเขียว ประจำปี  2550 คุณหมอหม่องหรือ นพ. รังสฤษฎ์  กาญจนะวณิชย์

 

คนทั่วไปในสังคมอาจไม่รู้จักเขา แต่ในบรรดาแพทย์ทางด้านโรคหัวใจ ชื่อของ นพ.รังสฤษฎ์ กาญจนะวณิชย์ หรือหมอหม่อง อาจารย์แพทย์แห่งโรงพยาบาลสวนดอก คณะแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่  ได้รับการยอมรับว่าเป็นอาจารย์แพทย์ผู้มีความสามารถระดับประเทศคนหนึ่งโดยเฉพาะคำร่ำลือในเรื่องการรักษาผู้ป่วยของเขาที่มุ่งประเด็นไปที่การสืบหาสาเหตุของโรคจากการซักประวัติคนไข้ซึ่งถือเป็นพื้นฐานสำคัญที่สุดในการรักษาแต่กลับถูกละเลยจากแพทย์สมัยปัจจุบันตลอดจนการสร้างทีมติดตามอาการของผู้ป่วยในระยะยาวจนได้รับการยกย่องจากวงการแพทย์ทั่วไปแม้นอกเวลาราชการแทนที่จะไปประจำตามโรงพยาบาลเอกชนหรือคลินิกอย่างหมอคนอื่น ๆหมอหม่องกลับเลือกไปอยู่ตามป่าเขา โดยเฉพาะบนดอยแถบภาคเหนือที่เขามักจะพาเด็กๆ จากชมรมอนุรักษ์นกและธรรมชาติล้านนา ไปดูนกและให้การศึกษาเกี่ยวกับธรรมชาติแน่นอน ในบรรดาผู้สนใจธรรมชาติและกลุ่มคนดูนกชื่อหมอหม่องเป็นที่รู้จักดีในฐานะผู้มีความรู้ด้านธรรมชาติวิทยาอย่างลึกซึ้งซึ่งมีเพียงไม่กี่คนในประเทศนี้หมอหม่องเป็นทั้งครูที่ดีและเป็นนักถ่ายทอดที่ยอดเยี่ยม ทั้งเรื่องทางการแพทย์และเรื่องของสัตว์ป่าและในฐานะนักอนุรักษ์ธรรมชาติ ข้าราชการตัวเล็ก ๆอย่างเขายังเป็นคนหนึ่งที่กล้าออกมาคัดค้านโครงการของรัฐที่มีผลเสียต่อสิ่งแวดล้อมโดยเฉพาะกรณีการสร้างเขื่อนปากมูล และโครงการก่อสร้างกระเช้าไฟฟ้าดอยหลวงเชียงดาวด้วยจิตใจที่รักในเพื่อนมนุษย์และธรรมชาตินั้นได้รับมาจากคุณพ่อ ดร. รชฎกาญจนะวณิชย์ และคุณแม่ ม.ร.ว. สมานสนิท สวัสดิวัตน์ผู้เป็นเข็มทิศชีวิตให้เขามาจนทุกวันนี้แม่บอกว่ามรดกที่แม่จะให้นั้นไม่ใช่เงินทองแต่เป็นแผ่นดินสีเขียวที่แม่ให้ไว้เป็นมรดกแก่ลูก และผมคิดว่ามรดกที่มีค่ามากที่สุดคือความรักธรรมชาติ ขณะที่พ่อจะปลูกฝังให้ผมเป็นคนมีเหตุมีผลสอนให้คิดเป็นวิทยาศาสตร์กว่า ๒๐ ปีที่แล้ว นักเรียนสาธิตจุฬาฯที่เรียนดีมาตลอดคนนี้ เคยสอบได้ทุนเล่าเรียนหลวง ซึ่งแต่ละปีมีคนสอบชิงทุนได้เพียง๓ คนเท่านั้นจากทั้งประเทศทุนที่เขาสอบได้คือทุนไปเรียนวิศวกรรมศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยบอสตันแต่เขาก็เลือกที่จะปฏิเสธทุนนี้ในเวลาต่อมา ด้วยเหตุผลที่ว่าสมองของผมอาจเรียน         วิศวะได้ แต่หัวใจผมไม่ใช่เพื่อจะได้เรียนในสิ่งที่ตนรักเขาจึงกลับมาเอนทรานซ์ใหม่และสอบติดคณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดีมหาวิทยาลัยมหิดล สมัยเป็นนักศึกษาแพทย์ เขายังเป็นเด็กกิจกรรมตัวยงได้รับเลือกเป็นนายกสโมสรคณะแพทยศาสตร์ ปี ๒๕๓๒ เข้าร่วมกับคณะกรรมการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสภาพแวดล้อม ๑๖ สถาบัน (คอทส.) เคลื่อนไหวคัดค้านโครงการเขื่อนน้ำโจน รณรงค์เรื่องการค้าสัตว์ป่า ฯลฯ กระนั้นก็เรียนจบด้วยคะแนนเกียรตินิยมอันดับ ๑ ก่อนจะมาเป็นหมอชนบทและไปเรียนต่อด้านโรคหัวใจที่ Imperial Colle ge School of Medicine,University of London จากนั้นกลับมาเป็นแพทย์อายุรศาสตร์โรคหัวใจประจำโรงพยาบาลสวนดอกและเป็นอาจารย์ประจำภาควิชาอายุรศาสตร์ หน่วยวิชาระบบหัวใจและหลอดเลือดคณะแพทยศาสตร์ หาวิทยาลัยเชียงใหม่ จนถึงปัจจุบัน

 

                ชีวิตวัยเด็กซึมซับความรักในธรรมชาติ เพราะอยู่ใกล้ชิดธรรมชาติตั้งแต่เด็ก พ่อมีบ้านที่ศรีราชา มีเรือที่พ่อต่อเอง เราจึงมักจะได้ออกเรือไปหลาย ๆ วันตามเกาะในอ่าวไทย ไปเกาะคราม เกาะกูด เกาะช้าง ไปถึงเกาะสมุย การออกทะเลทำให้เราได้เรียนรู้เรื่องคลื่นลม กระแสน้ำ เข้าใจธรรมชาติของทะเล ได้เห็นฝูงปลาโลมากระโดดล้อคลื่นที่หัวเรือ ได้เห็นนกออกบินโฉบจับปลาในทะเล ส่วนแม่จะชอบพาไปเดินป่า ทำให้ผมได้ทำความรู้จักกับต้นไม้ แมลง นก และสัตว์สารพัดชนิด เหมือนกับเป็นการเปิดโลกธรรมชาติให้เรา  จริงๆ ผมชอบป่ามากกว่าทะเล แค่ได้ออกไปเดินป่า เก็บเห็ดก็สนุกแล้ว

แม่จะเป็นศิลปิน สนับสนุนให้เรามีจินตนาการ แม่มักจะเล่านิทานก่อนนอน แต่นิทานที่แม่เล่าให้ฟังไม่ใช่เรื่องของเจ้าชายเจ้าหญิง มันจะเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับสัตว์ต่าง ๆ ซึ่งคงมีส่วนทำให้ผมชอบเรื่องพวกนี้ ตอนเด็ก ๆ ผมเคยสร้างป่าจำลอง ทำภูเขาไฟจำลอง ตัวสัตว์จำลอง ไดโนเสาร์ แม่สนับสนุนและคอยให้กำลังใจตลอด แม้เราจะทำอะไรเละเทะท่านก็ไม่ห้าม ปล่อยให้แสดงออกเต็มที่ ส่วนพ่อเป็นนักเหตุผล จะให้วิธีคิดเชิงวิทยาศาสตร์ กฎเกณฑ์ธรรมชาติ กฎเกณฑ์ฟิสิกส์ กับลูก ท่านจะคอยอธิบายให้ฟังว่า ทำไมน้ำขึ้นน้ำลง ทำไมน้ำไหลไปทางนั้น แล้วท่านเป็นคนอธิบายเรื่องต่าง ๆ ได้สนุก บางทีก็เล่าเป็นนิทาน แต่นิทานที่พ่อเล่าจะต่างกับแม่ คือเป็นนิทานจีนที่ท่านแต่งขึ้นเอง ตัวเอกเป็นแม็กกายเวอร์ของฮ่องเต้ คือเป็นนักแก้ปัญหา แก้ได้ทุกเรื่องทั้งเรื่องน้ำท่วม เรื่องการป้องกันบ้านเมือง เรารู้สึกว่าการสอนทั้งสองแบบดีสำหรับเรา พ่อทำให้ผมไม่ด่วนตัดสินอะไรจากแค่สิ่งที่เห็น ต้องมีหลักการ มีการเก็บข้อมูล มีการวิเคราะห์ ส่วนแม่ทำให้ผมรักธรรมชาติ


ที่มา  :    

นพ. รังสฤษฎ์  กาญจนะวณิชย์  เข้าถึงได้จาก  http://www.sarakadee.com   ๒๐ พฤษภาคม  ๒๕๕๒.

อ.นพ.รังสฤษฎ์ กาญจนะวณิชย์  หมอรักษาโลก.แพรว.๓๐,๗๑๔ (๒๕ พฤษภาคม  ๒๕๕๒ )หน้า๑๘๐-๑๘๘.